Розничные цены на АЗС за 1 литр 19.09 вт Сейчас Вечер Ночь Утро 19.09 Нацбанк Покупка Продажа Кросс-курсы
АИ-95 1.23 0.64 0.53 0.37
Ветер
ЮЗ 6 м/с
Влаж. 59 %
USD 1.94 1.93 1.95 EUR/USD 1.19
АИ-92 1.15 0.60 0.60 0.35 EUR 2.31 2.31 2.33 USD/EUR 0.84
ДТ 1.27 0.66 0.55 0.38 RUR 0.03 3.32 3.36 USD/RUR 57.59
Марка
BYR
USD
EUR
RUR
t, C°
+15
+10
+8
+11
cy
BYR
BYR
BYR
Все курсы.

Янка Маўр: шляхам да Беларусі праз Бытчу

02.11.2014 23:28 | Славутыя землякі | 2 |
Рейтинг статьи: 5 (голосов: 1)
Пачынальнік беларускай дзіцячай літаратуры Янка Маўр нарадзіўся за сотні кіламетраў ад беларускай мяжы – у латвійскай Лібаве. І хто ведае, можа, ніколі і не стаў бы ён класікам нашай літаратуры, калі б лёс не закінуў яго на Барысаўшчыну.

Дзяцінства цёзкі і аднафамільца расійскага першадрукара Івана Фёдарава не было бясхмарным: рана памёр бацька, беднасць і нястача былі частымі гасцямі ў сям’і маці-самотніцы. Аднак вышкаліла любага сына яна як належыць: пасля Ковенскага рамесніцкага вучылішча ён паступіў у Паневежскую настаўніцкую семінарыю. Што праўда, з апошняй яго выключылі за вальнадумства і сумненні ў рэлігіі; але гэтая непрыемнасць не закрыла перад Іванам шляху да настаўніцтва, якому ён аддаў амаль 30 гадоў, і не перашкодзіла ўзяць сябе ў жонкі дачку святара.

Менавіта ў якасці настаўніка Іван Фёдараў прыехаў на беларускую зямлю, у вёску Бытча. Тут, у мясцовым народным вучылішчы, ён працаваў ад 1903 і да 1906 г. У Бытчы малады настаўнік сустрэў сваё каханне: яго жонкай стала дачка мясцовага святара. Тут ён захапіўся беларускай справай і адсюль накіраваўся на нелегальны настаўніцкі з’езд у вёску Мікалаўшчына, удзел у якім скончыўся звальненнем з працы і доўгім судовым працэсам. Дарэчы, у пратаколе з’езда подпіс Івана Фёдарава стаіць першым: відаць, бытчанскі настаўнік быў сярод ініцыятараў з’езда. Да такога ж меркавання прыйшлі следчыя па настаўніцкай справе, і пасля двухгадовых цяжбаў Фёдараў трапіў пад паліцэйскі нагляд. Дарэчы, з арганізатарам настаўніцкага з’езду Якубам Коласам Янка Маўр пазней стануць сватамі: сын апошняга возьме сабе ў жонкі дачку першага.

Толькі ў 1911 г. Іван Фёдараў атрымаў магчымасць вярнуцца да настаўніцтва: ён уладкаваўся выкладчыкам прыватнай гандлёвай школы Мінска. Настаўнічаў Іван Фёдараў да 1930 г. пакуль не паверыў у свой пісьменніцкі талент. 

Вядомым аўтарам Янка Маўр стаў толькі ў другой палове 1920-х гг., калі яму было ўжо больш за сорак гадоў. Пачаў ён амбіцыёзна: з навукова-фантастычнай аповесці без аніводнага дыялогу “Чалавек ідзе”. Пазней выдаў некалькі прыгодніцкіх апавяданняў і раманаў, дзеянне якіх адбываецца ў самых загадкавых кропках свету – Вогненнай Зямлі, Новай Гвінеі, Інданэзіі, Кітаі, Цэйлоне, Неапалі. Дарэчы свой псеўданім, Янка ўзяў, каб паказаць сваю салідарнасць з гаротнымі каланіяльнымі і залежнымі народамі. Найбольш вядомы твор Янкі Маўра, пэўна, “Палесскія Рабінзоны”, а найбольш паважаны сярод спецыялістаў – прыгодніцкі раман “Амок”. Аднак нягледзячы на тое, што гэтыя і многія іншыя яго кнігі выдаваліся добрымі накладамі, толькі на схіле жыцця да пісьменніка дайшла сапраўдная дзяржаўная ласка: у 1968 г. ён стаў заслужаным дзеячам культуры БССР, а Дзяржаўную прэмію ён атрымаў ўжо пасмяротна.

Пра Маўра ў Бытчы памятаюць дагэтуль. У 1971 г. на будынку школы была ўсталявана мемарыяльная шыльда, прысвечаная пісьменніку. Вясковая школа да свайго закрыцця насіла яго імя. Пры ёй ад 30 кастрычніка 1973 г. працаваў літаратурны музей пісьменніка, дзе былі сабраныя рукапісы, асабістыя рэчы, малюнкі да кніг пісьменніка, яго фотаздымкі. 

Частка калекцыі пасля закрыцця школы апынулася ў Барысаве. І цяпер асобнымі прадметамі Янкі Маўра валодаюць Барысаўскі краязнаўчы музей і Беларускамоўная гімназія. У прыватнасці ў гімназійным музеі экспануюцца асабістыя рэчы пісьменніка, фотаздымкі яго сям’і, мэбля з яго спальні і кабінета.
Алесь Лапо
Система OrphusЕсли вы заметили ошибку в тексте новости, пожалуйста, выделите её и нажмите Ctrl+Enter
Комментарии к новости (2)
***
05.02.2017 15:34:59
+0 / -0
Пост ожидает модерации.
***
07.02.2017 21:27:33
+0 / -0
Пост ожидает модерации.
Написать комментарий
Ваше имя:
E-mail:
Введите текст
на картинке:
Сообщение:
Внимание! Комментарии, нарушающие законы РБ,
содержащие оскорбления и ненормативную лексику, без предупреждения удаляются администрацией сайта. Если информация, содержащаяся в комментариях, нарушает ваши права, оскорбляет честь и достоинство или наносит урон деловой репутации, сообщите об этом в редакцию по e-mail: admin@ex-press.by
Еще в разделе «Славутыя землякі»
01.07.2015 20:18 | 3 |
Мікалай Шатаў: барысаўскі асілак
01.02.2015 12:41 | 4 |
Карусь Каганец: барысаўскі след
11.01.2015 22:50 | 3 |
Уладзімір Свірскі: барысаўчанін на канскай чырвонай дарожцы
06.01.2015 14:59 | 1 |
Старабарысаўская старонка Андрэя Грамыкі
21.12.2014 14:03 | 1 |
Віктар Кульбачэнка: скарыцель Эверэста
14.12.2014 12:42 | 3 |
100 гадоў барысаўскага футбола
02.11.2014 23:28 | 2
Янка Маўр: шляхам да Беларусі праз Бытчу
18.10.2014 9:20 |
Прыгоды беларускага гімна
Новости региона Новости читателей
18.09.2017 15:35
Интервью журналисту телеканала «112» он дал на боевой позиции.
18.09.2017 17:42
Президент оценит уровень взаимодействия войск при ведении оборонительного боя.
18.09.2017 17:00 |
Некоторые БМП заметить практически невозможно.
18.09.2017 14:31 |
Новый глава вертикали утвержден депутатами.
19.09.2017 13:55
Рассмотрение дела состоится 17 октября 2017 года.
19.09.2017 14:48 |
До назначения на должность Ольга Голобородова работала учителем биологии.
18.09.2017 16:48 |
Белорусский автомобильный завод готовится отметить День машиностроителя.
15.09.2017 14:13
23 сентября можно будет заглянуть в производственные цеха, увидеть модельный ряд автомобилей БЕЛАЗ.
Неформат

Дурка

В союзной России вот уже третье столетие сохраняются две беды: дураки и дороги. В Беларуси с дорогами чуть получше, но вместо них, похоже, возникает иная проблема - деньги.  

Полный абзац

«Народная газета», №25 (3621), пятница, 26 июня 2015 г.
Итак, нам в этом году в очередной раз предстоит сделать выбор. Народная мудрость гласит: “От добра добра не ищут!” В связи с этим белорусам следует тысячу раз хорошенько подумать о том, стоит ли пускать на капитанский мостик своего корабля тех, кто даже и не скрывает своего намерения выпустить из рук его руль и тем самым бросить страну на произвол рыночной стихии. А уж эта стихия, будьте уверены, со всего маху швырнет всех нас на острые рифы рыночного олигархического капитализма.

ПолиGraff

президент Беларуси
обращаясь 21 апреля с ежегодным посланием к белорусскому народу и Национальному собранию, прокомментировал критику пенсионной реформы

Всего ответов: 69707

САДизмы

Соня, 5 лет
Копошусь на кухне, Сонечка сидит тихонько в туалете с книжкой. И вдруг как закричит, у меня аж внутри все похолодело. Пулей влетаю в туалет - дочка сидит как ни в чем не бывало.
- Соня, что случилось?!
- Ничего...
- Почему кричала?!
- Мама, ну здесь же восклицательный знак!
Все высказывания детей

Блог в помощь

Борис Шапиро
Борис Шапиро Борис Шапиро родился в Москве, с 1975 года он постоянно живет в Германии, но интересуется всем, что происходит в России. И, конечно, в Беларуси: отец его, Израиль Шапиро – уроженец Борисовского района Минской губернии.
Мой коллега, профессор Зиновий Кресин, пригласил поступить в аспирантуру. Когда пришел приказ меня в очередной раз выгнать, Зяма прямо на нем написал: «Пошли вы все на х.й».

КИНОхаос

Команда бесстрашных девушек встала на защиту Нью-Йорка.
Все кинообзоры

Право имею

Вопрос депутату

Справка

iPuzzles

Не дорого! Рефлексотерапия в Киеве;межпозвоночная грыжа диагностика в Киеве;Наша организация предлагает приобрести аккумулятор для авто для всех и каждого.;Авто аккумуляторы FIAMM купить в Киеве
Опрос
Как вы оцениваете свой уровень жизни?
Живем в роскоши
Живем в достатке
Хватает только на самое необходимое
Экономим постоянно
Еле сводим концы с концами
Результаты
Конвертер валют
BLR
USD
1.9382
EUR
2.3128
RUR
0.033656
PLN
0.54012
CZK
0.088837
UAH
0.07409
iPuzzle
Мнения авторов опубликованных материалов могут не совпадать с мнением администрации сайта. При любом использовании материалов сайта ссылка (для интернет-ресурсов - гиперссылка)
на ex-Press.by обязательна! Ответственность за содержание рекламных объявлений несёт рекламодатель. Администрация сайта оставляет за собой право не публиковать объявления, влияющие на престиж сайта. Наш адрес почты: admin@ex-press.by